Çocuğum Yemek Konusunda İnatlaşıyor: Seçici Yeme Problemi

Çocukların masaya oturmayı reddetmesi, yemekleri tabaktan fırlatması, saatlerce aynı lokmayı ağzında bekletmesi veya sadece belirli 2-3 çeşit besinle beslenmesi pek çok ebeveyn için günün en stresli anıdır. Çoğu zaman aileler bunu "şımarıklık" veya "inatlaşma" olarak algılar ve yemek saatleri bir güç savaşına dönüşür. Ancak seçici yeme davranışının altında çok daha karmaşık nörolojik ve duyusal nedenler yatıyor olabilir.

İnatlaşmanın Arkasındaki Gerçek Sebepler

Yemek yemek, aslında insan vücudunun gerçekleştirdiği en karmaşık duyusal süreçlerden biridir. Aynı anda görme (yemeğin rengi), koklama, dokunma (kıvamı) ve tatma duyuları aktif olarak çalışır. Seçici yemenin temelinde şu faktörler bulunabilir:

• Ağız İçi (Oral) Hassasiyet: Duyu Bütünleme bozukluğu olan çocuklar, pütürlü gıdaların ağız içindeki dokunuşunu adeta "acı verici" bulabilirler. Sadece püre kıvamında veya sadece çıtır (kuru) gıdalar tüketmek istemeleri bu hassasiyetin sonucudur.
• Çiğneme ve Yutma Zayıflığı: Çene kasları zayıf olan veya yutma koordinasyonunu sağlayamayan çocuklar, boğulma korkusu yaşarlar ve bu nedenle eti veya katı meyveleri uzun süre ağızlarında çiğneyip yutmadan bekletirler.
• Psikolojik Bağımsızlık: Özellikle 2-3 yaş arası dönemde çocuk, "Ben ayrı bir bireyim" mesajını vermek için yemek yeme eylemini bir kontrol aracı olarak kullanabilir.

Ailelerin Yaptığı Yaygın Hatalar

Çocuğa zorla yemek yedirmeye çalışmak sorunu asla çözmez, aksine besin travmalarına yol açar. "Ağlaya ağlaya da olsa yiyecek" mantığı veya tam tersi çocuğun dikkatini dağıtmak için iPad/Televizyon açarak "farkında olmadan yedirme" taktiği oldukça yanlıştır. Ekran karşısında yemek yiyen çocuk doygunluk hissini öğrenemez ve besinle kurması gereken duyusal bağı kuramaz.

Nova Akademi ile Çözüm Süreci

Seçici yeme ve yemek reddi durumlarında multidisipliner bir yaklaşım şarttır. Nova Akademi Ankara'da, ergoterapistlerimiz, psikologlarımız ve konuşma terapistlerimiz koordineli çalışır. Öncelikle çocuğun oral motor (çene ve dil) becerileri ve duyusal hassasiyetleri değerlendirilir. Ergoterapi seanslarında çocuğun besinlere dokunması, koklaması (besinle oyun oynama terapileri) sağlanarak gıdalara karşı olan duyusal savunması kırılır. Yemek saatlerini bir savaş alanından çıkarıp, huzurlu aile sofralarına dönüştürmek uzman desteğiyle mümkündür.