Ekran Bağımlılığı ve Sanal Otizm (Uyaran Eksikliği)

Dijital çağın getirdiği en büyük ebeveynlik krizlerinden biri, çocukların tablet, akıllı telefon ve televizyon ekranlarına olan kontrol edilemez düşkünlüğüdür. Yemek yerken, arabada seyahat ederken, misafirlikte kısacası "çocuğun uslu durması gereken" her an ekran bir susturucu, bir dijital bakıcı olarak kullanılmaktadır. Ancak bu durum, masum bir eğlencenin çok ötesinde nörogelişimsel bir felakete zemin hazırlamaktadır.

Sanal Otizm (Uyaran Eksikliği) Nedir?

Özellikle 0-3 yaş arası beyin gelişiminin en kritik olduğu dönemde uzun süre yoğun ekrana maruz kalan çocuklarda, otizm belirtileriyle birebir aynı olan bir tablo ortaya çıkar. Buna literatürde "Uyaran Eksikliği" veya yaygın adıyla "Sanal Otizm" denir. Çocuklarda şu belirtiler gözlemlenir:

• İsmiyle seslenildiğinde dönüp bakmama, duymazdan gelme.
• Göz teması kurmaktan kaçınma ve sosyal gülümsemenin olmaması.
• Konuşma becerilerinde duraklama veya önceden öğrendiği kelimeleri unutma.
• Kendi etrafında dönme, el çırpma veya ileri geri sallanma gibi stereotipik hareketler.

Beyin, ekranın tek yönlü, aşırı hızlı ve pasif uyaranlarına o kadar alışır ki; gerçek hayatın yavaş ve iki yönlü sosyal etkileşimini "sıkıcı" bularak reddetmeye başlar.

Ekran Bağımlılığıyla Nasıl Başa Çıkılır?

Pedagojik kurallar gereği 0-2 yaş arası çocukların hiçbir koşulda ekranla tanışmaması, 2-5 yaş arası çocukların ise günde en fazla 1 saat (ve mutlaka ebeveyn kontrolünde) ekran izlemesi önerilir.

Eğer çocuğunuz ekranı elinden aldığınızda saatlerce ağlıyor, etrafa vuruyor ve kendini yerlere atıyorsa bir bağımlılık söz konusudur. Ekran süresini bir anda sıfıra indirmek bu tarz krizlere sebep olabilir. Bunun yerine "Kademeli Azaltma" yapılmalı, en önemlisi de ekranın yerini dolduracak kaliteli zaman, aktif oyun ve park vakitleri yaratılmalıdır. Çocuk sıkılmayı öğrenmelidir; çünkü yaratıcılık sıkıntıyla başlar.

Nova Akademi Ne Yapıyor?

Uyaran eksikliği (Sanal Otizm) teşhisi konmuş çocuklarda, ekran diyetinin yanı sıra vakit kaybetmeden yoğun özel eğitime başlanmalıdır. Nova Akademi Özel Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi'nde, oyun terapileri ve DIR Floortime yaklaşımlarıyla çocuğun yeniden gerçek dünya ile bağ kurmasını, sosyal iletişim becerilerini geri kazanmasını sağlıyoruz. Çocuğunuzu sanal dünyadan kurtarmak için geç kalmadan bize ulaşın.