Çocuğunuz zeki, enerjik ve iletişim becerileri yüksek olmasına rağmen okuma ve yazmaya gelince büyük zorluklar mı yaşıyor? Harfleri karıştırıyor, kelimeleri hecelerken zorlanıyor veya okurken satır mı atlıyor? Eğer öyleyse çocuğunuz "Özgül Öğrenme Güçlüğü"nün en yaygın alt türü olan Disleksi yaşıyor olabilir.
Öncelikle şu bilinmelidir: Disleksi bir zeka geriliği veya hastalık değildir. Zeka seviyesi normal veya normalin üstünde olan bireylerde görülür. Disleksi, beynin dili işleme şeklindeki yapısal bir farklılıktır. Albert Einstein, Thomas Edison, Leonardo da Vinci ve Pablo Picasso gibi tarihe yön vermiş dehaların disleksik olduğu bilinmektedir.
Disleksinin Belirtileri Nelerdir?
Disleksi kendini farklı yaş dönemlerinde farklı şekillerde belli edebilir. Ankara Nova Akademi'de yaptığımız değerlendirmelerde ebeveynlerin en çok şikayet ettiği durumlar şunlardır:
- Okumayı yaşıtlarına göre çok daha geç ve zor öğrenme.
- "b" ile "d", "p" ile "q", "m" ile "n" gibi birbirine benzeyen harfleri karıştırma.
- Okurken hece veya kelime atlama, kelimenin sonunu uydurarak okuma.
- Yazı yazarken harfleri ters yazma (ayna yazısı) veya eksik hece yazma.
- Yön kavramlarını (sağ, sol, ön, arka) birbirine karıştırma.
- Okuduğunu anlamada ve anlatmada güçlük çekme.
Okulda Yaşanan Psikolojik Yıkım
Disleksik çocuklar, zeki oldukları halde akademik başarısızlık yaşadıkları için genellikle öğretmenleri veya aileleri tarafından "tembel" ya da "dikkatsiz" olmakla suçlanırlar. Arkadaşları akıcı okurken kendisinin okuyamaması çocukta derin bir özgüven kırılmasına, okula gitmek istememeye ve depresyona yol açabilir. "Ben aptalım" düşüncesi, bu çocukların potansiyellerini heba etmelerine neden olur.
Çözüm: Disleksik Bireylere Özel Bilişsel Müdahale
Klasik okul eğitimi (tahtaya yaz, deftere geçir, tekrar et) disleksik çocuklar için genellikle işe yaramaz. Onların farklı öğrenme yollarına ihtiyaçları vardır. Nova Akademi Etimesgut şubesinde disleksik öğrencilerimiz için uyguladığımız özel eğitim programları:
- PREP (Pass Reading Enhancement Program): Okuma hızını ve okuduğunu anlama becerisini eş zamanlı ve ardıl işlemleme stratejileriyle geliştiren, bilişsel temelli bilimsel bir programdır.
- Çoklu Duyusal Öğrenme: Harfleri ve kelimeleri sadece görerek değil; dokunarak (kum tepsisine yazma), duyarak ve hareket ederek öğretme teknikleri.
- Dikkati Güçlendirme: Çoğu disleksi vakasında DEHB (Dikkat Eksikliği) de eşlik eder. Bu yüzden dikkat sürelerini uzatıcı özel oyunlar ve egzersizler uygulanır.
Ailelere Tavsiyeler
Çocuğunuzu kesinlikle yaşıtlarıyla veya kardeşleriyle kıyaslamayın. Onun farklı öğrendiğini kabullenin ve sabırlı olun. Evde sesli kitaplar okumak, kelime oyunları oynamak faydalı olacaktır. Ancak asıl destek profesyonel bir kurumdan alınmalıdır. Doğru yönlendirilmiş bir disleksik çocuk, gelecekte farklı düşünme yapısıyla (out of the box) harika işlere imza atabilir. Nova Akademi'de ücretsiz değerlendirme randevusu oluşturarak çocuğunuzun bilişsel haritasını birlikte çıkarabiliriz.